تبلیغات
محتوای درس ادبیات فارسی - جناس


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:شنبه 4 دی 1395-10:53 ق.ظ

جناس

                                                                                                                                                                                                 

جناس چیست؟

هر گاه دو یا چند واژه ، همه یا اکثر حروفشان یکی باشد اما معنای آن ها متفاوت باشد در اصطلاح ادبی جناس نامیده میشود .                                                           

 

انواع جناس

الف) جناس تام : آن است که دو کلمه جناس از نظر شکل ظاهری و تلفظ کاملاً یکسان ، اما از جهت معنی با هم فرق دارند .

مثال : عشـق شـوری در نهـاد ما نهـاد  /      جـان مـا در بوتــه ی سـودا نهــاد  

(در مصرع اول نهاد اولی به معنای وجود و سرشت است اما نهاد دوم فعل وبه معنای قرار دادن است)

بهـرام که گور می گرفتی همه عمر    /     دیدی که چگونه گور بهـرام گرفت

(گور اولی به معنای گوره خر و گور دومی به معنای قبر است)

بیا و برگ سفر ساز  و زاد ره برگیر/    که عاقبت برود هر که او ز مادر زاد

(زاد اول به معنای توشه و زاد دوم به معنای ولادت است)

نکته : جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می رود .

ب ) جناس ناقص :  به کار بردن دو یا چند وازه با ظاهری نزدیک و مشابه هم ولی با معنی متفاوت در شعر و نثر.

انواع جناس ناقص:

1:جناس ناقص اختلافی

2: جناس ناقص حرکتی

   3   :- جناس ناقص افزایشی

۱- جناس ناقص اختلافی : آن است که دو کلمه جناس در حرف اول ، وسط یا آخر با هم اختلاف داشته باشند .

مثال : تنگ است خانه ما را تنگ است ای برادر   /   بر جای ما بیگانه ننگ است ای برادر 

( تنگ و ننگ - تفاوت در حرف اول )

چوک زشاخ درخت خـویشتن آویختـه  /      زاغ سیـه بـر دو بـال غالیه آمیخته                                                                   ( آویخته و آمیخته - تفاوت در حرف  وسط )

 

۲- جناس ناقص حرکتی : آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی در حرکت ( مصوت کوتاه ) نیز با هم اختلاف دارند .

مثال : ایـن چـه ژاژ است چه کفر است و فُشار     /         پنبـــه ای در دهـــان خـــود فشــار

(فُشار  به معنی سخن بیهوده است)

۳- جناس ناقص افزایشی : آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی ، در تعداد حروف نیز متفاوت اند بطوری که یکی از کلمات جناس حرفی در اول ، وسط یا آخر نسبت به کلمه های دیگر اضافه دارد .

مثال:

 وقت است تا برگ سفر بر باره بندیم  /  دل بر عبور از سد خار و خاره بندیم   

ناقص افزایشی: خار (به معنای خار و خاشاک) و خاره (به معنی سنگ خارا است)               (ناقص اختلافی: باره و خاره)                                                                                                                                                                                                 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


شبکه اجتماعی فیس پلاک
شنبه 4 دی 1395 10:55 ب.ظ
سلام
از وبلاگتون دیدن کردم مطالب خوبی توشه
ما یه شبکه اجتماعی داریم به نام فیس پلاک میخوایم توش فعالیت مفید کنیم و با بقیه شبکه ها متفاوت باشیم
ازتون دعوت میکنیم که مارو توی این راهمون همراهی کنین و توی سایتمون عضو و فعال باشید
یک سری امکانات هم برای وبلاگ ها داریم که بعد از عضویت از طریق تماس با ما اگر بگین راهنمایی میشین و وبلاگتون تبلیغ میشه
منتظر حضورتون هستیم
www.facepelak.ir
با تشکر
شبکه اجتماعی فیس پلاک
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر